Stal 40H / 1.7035 / 41Cr4 – stal do ulepszania cieplnego

41Cr4, numer materiału 1.7035 i dawne polskie oznaczenie 40H spotkasz przy stali do ulepszania cieplnego. Sama nazwa nie mówi jednak, jaką twardość i wytrzymałość ma kupowany pręt. Przed zamówieniem sprawdź stan dostawy, przekrój oraz wymagania dokumentacji części. Materiał wyżarzony i materiał po hartowaniu z odpuszczaniem nie mają tych samych własności.

40H, 41Cr4 i 1.7035 — jak czytać oznaczenia?

41Cr4 jest oznaczeniem gatunku, a 1.7035 jego numerem materiału w systemie europejskim. Nazwa 41Cr4 występuje także w normach EN; podział „41Cr4 tylko według DIN, a 1.7035 według EN” jest zbyt uproszczony. 40H występuje w dawnym polskim nazewnictwie i zestawieniach porównawczych.

Tabela odpowiedników pomaga odczytać starszy rysunek, lecz nie zastępuje porównania wymagań norm i dokumentu dostawy. Nie pomijaj dodatkowych liter: 41CrS4 / 1.7039 jest odrębnym wariantem z określonym zakresem siarki. Nie uznawaj go automatycznie za identyczny materiał.

Skład stali 41Cr4 — co sprawdzić w dokumentacji?

Gatunek należy do stali chromowych do hartowania i odpuszczania. Karta producenta Deutsche Edelstahlwerke podaje dla 41Cr4 następujące zakresy udziałów masowych: C 0,38–0,45%, Si maks. 0,40%, Mn 0,60–0,90% oraz Cr 0,90–1,20%. To dane gatunkowe z tej karty, a nie wynik badania konkretnej partii NERON. Dla zamówienia porównaj pełny skład i wymagania dokumentacji materiałowej; nie łącz pojedynczych wartości ze starych tabel PN i współczesnych kart EN.

Co oznaczają +A i +QT?

• +A oznacza stan wyżarzony zmiękczająco. Nie oznacza gotowego materiału o własnościach wymaganych po ulepszaniu cieplnym.
• +QT oznacza stan po hartowaniu i odpuszczaniu. Wymagane parametry trzeba nadal odnieść do przekroju oraz dokumentacji wyrobu.

W karcie Saarstahl twardość w stanie +A wynosi maksymalnie 241 HB. Nie należy utożsamiać tej wartości z twardością po hartowaniu ani porównywać liczby HB bezpośrednio z liczbą HRC. W zapytaniu podaj wymagany stan, zamiast zamawiać tylko „twardą stal 40H”.

Dlaczego średnica zmienia wymagania wytrzymałościowe?

Poniższe przykłady odczytano z karty Deutsche Edelstahlwerke dla stanu ulepszonego cieplnie w temperaturze pokojowej. Nie są deklaracją parametrów wszystkich prętów NERON.

Producent opisuje te dane jako typowe i wskazuje położenie pobrania próbek wzdłużnych: do Ø25 mm z rdzenia, a powyżej tej średnicy ze strefy przy powierzchni, w odległości 12,5 mm od niej. Tabela nie opisuje więc wytrzymałości w dowolnym miejscu całego przekroju. Pokazuje, dlaczego jeden zakres Rm albo hasło „28–60 HRC” nie wystarczają do specyfikacji części.

Hartowanie 40H — czego nie ustalać z samej nazwy?

41Cr4 może być ulepszana cieplnie i hartowana powierzchniowo indukcyjnie. Hartowanie powierzchni i uzyskanie własności w całym przekroju są różnymi wymaganiami. Cykl obróbki powinien uwzględniać rzeczywisty materiał, geometrię i oczekiwany wynik. Nie przenoś parametrów obróbki próbki na dowolny wał lub odkuwkę.

Stal jest stosowana m.in. na elementy napędowe, wały korbowe i osie, ale lista zastosowań nie zastępuje doboru do konkretnego obciążenia. Producent Deutsche Edelstahlwerke wskazuje również trudną spawalność 41Cr4; nie traktuj jej jako zwykłej stali do konstrukcji spawanych. Jeżeli część ma być spawana, dobór materiału i technologię trzeba rozstrzygnąć przed zakupem.

Jak zamówić pręt 41Cr4 w NERON?

W kategorii stali 41Cr4 / 40H / 1.7035 wybierz właściwy wyrób. Przykładowa karta pręta 41Cr4 Ø16 × 1000 mm podaje gatunek, średnicę i długość. Sam ten opis nie potwierdza stanu +QT ani wytrzymałości z powyższej tabeli.

Do zapytania przygotuj:

1. pełny gatunek i wymaganą normę z dokumentacji części;
2. średnicę, długość, tolerancje, ilość i naddatek przewidziany na dalszą obróbkę;
3. stan dostawy oraz informację, czy obróbka cieplna jest już wykonana, czy dopiero planowana;
4. wymagane własności i miejsce ich sprawdzenia, jeśli określa je rysunek;
5. wymagany dokument materiałowy i identyfikację partii.

Dla odpowiednich wyrobów ze stali stopowych do hartowania i odpuszczania stosuje się PN-EN ISO 683-2:2018-08. Zakres normy nie obejmuje jednak wszystkich postaci wyrobów, np. wyrobów jasnych. Właściwą normę trzeba ustalić dla zamawianego materiału, zamiast dopisywać ją automatycznie do każdej karty.

Przykład: jeśli rysunek wymaga 41Cr4 +QT z potwierdzonymi własnościami, oferta z samym oznaczeniem „41Cr4” jest niepełna. Przed zamówieniem prześlij specyfikację do NERON, aby potwierdzić zgodność konkretnego wariantu. Wygląd pręta ani jego średnica nie rozstrzygają o stanie materiału.