Rodzaje łożysk – budowa, zastosowanie i różnice

Rodzaje łożysk – budowa, zastosowanie i różnice

Łożyska są podstawowymi elementami stosowanymi w maszynach, urządzeniach przemysłowych, pojazdach oraz układach napędowych. Ich zadaniem jest zmniejszenie tarcia pomiędzy współpracującymi elementami oraz zapewnienie płynnego ruchu obrotowego lub liniowego. W zależności od konstrukcji i przeznaczenia wyróżniamy wiele rodzajów łożysk, które różnią się budową, nośnością oraz zakresem zastosowań.

Łożyska kulkowe

Poglądowy przykład konstrukcji: łożysko kulkowe. Render nie wskazuje konkretnego numeru katalogowego ani parametrów nośności.

Łożyska kulkowe należą do najpopularniejszych i najbardziej uniwersalnych typów łożysk. Charakteryzują się niskimi oporami toczenia, możliwością pracy przy wysokich prędkościach obrotowych oraz stosunkowo prostą konstrukcją.

Zastosowanie:

• silniki elektryczne,

• wentylatory,

• pompy,

• elektronarzędzia,

• maszyny przemysłowe.

Łożyska stożkowe

Poglądowy przykład konstrukcji: łożysko stożkowe. Render nie wskazuje konkretnego numeru katalogowego ani parametrów nośności.

Łożyska stożkowe są przystosowane do przenoszenia dużych obciążeń promieniowych i osiowych jednocześnie. Dzięki swojej konstrukcji są często wykorzystywane w miejscach narażonych na duże siły.

Zastosowanie:

• piasty kół,

• maszyny rolnicze,

• przekładnie,

• urządzenia budowlane.

Łożyska baryłkowe

Poglądowy przykład konstrukcji: łożysko baryłkowe. Render nie wskazuje konkretnego numeru katalogowego ani parametrów nośności.

Łożyska baryłkowe posiadają zdolność samonastawiania i bardzo dobrze znoszą niewspółosiowość wału. Są przeznaczone do pracy pod dużymi obciążeniami.

Zastosowanie:

• przemysł ciężki,

• kruszarki,

• przesiewacze,

• transportery.

Łożyska walcowe

Poglądowy przykład konstrukcji: łożysko walcowe. Render nie wskazuje konkretnego numeru katalogowego ani parametrów nośności.

Łożyska walcowe wyróżniają się bardzo dużą nośnością promieniową. Stosowane są w urządzeniach wymagających przenoszenia dużych obciążeń przy zachowaniu wysokiej sztywności.

Zastosowanie:

• przekładnie,

• obrabiarki,

• silniki dużej mocy,

• maszyny przemysłowe.

Łożyska igiełkowe

Poglądowy przykład konstrukcji: łożysko igiełkowe. Render nie wskazuje konkretnego numeru katalogowego ani parametrów nośności.

Łożyska igiełkowe wykorzystują cienkie wałeczki o małej średnicy, dzięki czemu przy niewielkich wymiarach osiągają bardzo dużą nośność.

Zastosowanie:

• skrzynie biegów,

• sprzęgła,

• napędy przemysłowe,

• maszyny produkcyjne.

Łożyska samonastawne

Łożyska samonastawne umożliwiają kompensację błędów ustawienia wału i oprawy. Dzięki temu doskonale sprawdzają się w urządzeniach narażonych na odkształcenia konstrukcji.

Zastosowanie:

• maszyny rolnicze,

• urządzenia transportowe,

• wentylatory przemysłowe.

Łożyska ślizgowe

Poglądowy przykład konstrukcji: łożysko ślizgowe. Render nie wskazuje konkretnego numeru katalogowego ani parametrów nośności.

Łożyska ślizgowe nie mają elementów tocznych. Obciążenie przenoszą współpracujące powierzchnie ślizgowe, niekiedy rozdzielone filmem smarnym. Tuleja promieniowa i element oporowy służą innym kierunkom obciążenia; o zdolności przenoszenia sił osiowych decyduje konstrukcja, np. kołnierz lub oddzielna podkładka oporowa.

Zastosowanie:

• siłowniki hydrauliczne,

• maszyny budowlane,

• urządzenia pracujące przy dużych obciążeniach.

Jak dobrać odpowiedni rodzaj łożyska?

Przy wyborze łożyska należy uwzględnić:

• rodzaj obciążenia,

• prędkość obrotową,

• warunki pracy,

• temperaturę otoczenia,

• wymagania dotyczące trwałości,

• dostępną przestrzeń montażową.

Prawidłowo dobrane łożysko znacząco wydłuża żywotność maszyny i ogranicza ryzyko awarii.

Podsumowanie

Rodzaj łożyska dobiera się do kierunku i wielkości obciążeń, prędkości, niewspółosiowości, temperatury i sposobu smarowania. Parametry porównuj dla konkretnych wykonań i rozmiarów. Sama nazwa „kulkowe”, „walcowe” czy „ślizgowe” nie wyznacza jednego rankingu nośności, prędkości lub odporności na zabrudzenia.