Jak zmierzyć łożysko igiełkowe? Praktyczny przewodnik

Łożysko igiełkowe wykorzystuje smukłe wałeczki. Przed pomiarem rozpoznaj jego konstrukcję: łożysko z pierścieniem wewnętrznym, bez tego pierścienia, cienkościenną tuleję ciągnioną lub sam koszyk igiełkowy. Poszczególnych wykonań nie identyfikuje się identycznym zestawem powierzchni pomiarowych.

Co oznaczają d, D, B i Fw?

• d — średnica otworu pierścienia wewnętrznego, jeżeli taki pierścień występuje.
• D — średnica zewnętrzna łożyska lub pierścienia zewnętrznego według rysunku.
• B lub C — szerokość wskazana dla danej konstrukcji w katalogu.
• Fw — średnica pod zestawem igieł, istotna m.in. w wykonaniach bez pierścienia wewnętrznego.

Nie utożsamiaj Fw z otworem nieistniejącego pierścienia ani z dowolnym odczytem suwmiarki pomiędzy swobodnymi igłami. Nazwy i powierzchnie odniesienia potwierdź na rysunku producenta.

Wstępna identyfikacja krok po kroku

1. Po bezpiecznym zatrzymaniu maszyny odczytaj oznaczenie i udokumentuj konstrukcję. Zabezpiecz luźne igły; nie demontuj uszczelnień ani koszyka bez potrzeby.
2. Usuń zabrudzenia z powierzchni pomiarowych metodą dopuszczoną dla wykonania. Nie wypłukuj fabrycznego smaru ani nie zmieniaj stanu zabezpieczeń tylko na potrzeby wstępnego pomiaru.
3. Sprawdź narzędzie i mierz bez nadmiernego nacisku. Suwmiarka może pomóc wstępnie ustalić gabaryty, ale nie zastępuje kontroli tolerancji i pasowania.
4. Średnicę zewnętrzną i szerokość odczytaj na odpowiednich powierzchniach. Porównaj wyniki w kilku miejscach i z rysunkiem katalogowym.
5. Otwór pierścienia wewnętrznego lub Fw sprawdzaj metodą właściwą dla danego typu. Zapisz nie tylko liczby, lecz także oznaczenie, uszczelnienia i obecność pierścienia.

Ważny wyjątek: cienkościenna tuleja ciągniona

Jej swobodny pierścień może nie mieć jeszcze docelowego kształtu. SKF opisuje kontrolę średnicy Fw po osadzeniu łożyska w odpowiednim pierścieniu wzorcowym, z użyciem trzpienia pomiarowego. Zwykły pomiar wyjętej tulei suwmiarką nie potwierdza więc zgodności wymiarowej i prawidłowego luzu po montażu.

Czy wymiary wystarczą do doboru zamiennika?

Nie. Sprawdź również typ konstrukcji, nośności, prędkości, uszczelnienia, wymagania smarowania oraz stan i wymagania bieżni na wale. W wykonaniach bez pierścienia wewnętrznego wał może być powierzchnią współpracującą bezpośrednio z igłami i musi spełniać wymagania producenta dotyczące materiału, twardości i wykończenia.

Jakie dane przekazać przy zakupie?

Przygotuj czytelne oznaczenie, producenta, zdjęcie lub opis konstrukcji oraz wymiary z informacją, które powierzchnie zostały zmierzone. W razie wątpliwości podaj też oznaczenie maszyny lub rysunek węzła. Nie dobieraj zamiennika wyłącznie z podobnego wyglądu albo trzech przypadkowych odczytów.